EF-VA-800

 

Volves. Sempre volves. Non importa o tempo transcorrido. Sabes que só tes que volver.
Eles sempre van estar aí. Presenzas que acompañan.

***

( para eles, que viven dentro dunha fotografía )

Fragmentos da memoria

Sempre me resultou sorprendente o modus operandi da nosa memoria. Basta unha palabra, unha fotografía, un aroma ou as notas dunha canción para desencadear no noso cerebro un torrente de imaxes que creíamos sepultadas para sempre nun lugar ignoto ou inaccesible. Pero o caso é que esas imaxes volven a nós, fanse nítidas até o punto de parecer escenas saídas do noso presente máis inmediato, malia que o visto neses momentos acontecese moitos anos atrás.

Cada certo tempo achégome ata a casa dos meus avós para fotografala. Deambulo polos diferentes cuartos na procura de algo que me leve a aqueles anos nos que aínda estaban con nós ou que me permita atopar o camiño de acceso a esas gabetas da memoria onde gardamos o que máis nos importa. Non sempre funciona, pero de cando en vez consigo traer ao presente cousas que me axudan a comprender mellor quen son e de onde veño.

Desta volta reparei nunhas caixas onde os meus avós gardaban as fotos dos seus seres queridos. Para alguén a quen lle gusta traballar con imaxes sempre é un pracer poder comprobar cales eran as cousas que lles importaban aos seus, así que decidín examinalas coa maior atención posible.

Apareceron moitas persoas coñecidas; algunhas xa non nos acompañan, outras si. Dos que aínda viven atopei cousas que xa tiña esquecidas e que axudan a recolocalos no presente, pero o que me fascinou foi atopar imaxes de lugares descoñecidos, de xente que sorrí dende un pasado oculto para min e do que non sei apenas nada. E foron estas fotos precisamente, as que fixeron xurdir as preguntas…

sp-re-120

Quen son estas persoas e onde vivían?
Que relación tiñan coa nosa familia?
Por que decidiron enviar uns retratos de estudio cunha dedicatoria na parte posterior?
Cando rompeu o fío que os mantiña unidos á nosa historia?

sp-par-120

Quen fixo as fotos desta parella?
Que vínculo tiña cos fotografados?
Posaban para el porque estaban celebrando algo ou simplemente eran os seus amigos?
Son os mesmos nas dúas imaxes ou só se parecen?

sp-des-120

Quen é esa muller que aparece diante do que semella ser un edificio público?
Estaba alí no momento no que se fixo a fotografía ou é alguén relevante para os propósitos de quen a fixo?
E quen é ese home que dispara a súa escopeta? Un cazador? Un soldado?
Que estaban facendo nese lugar que nos mostra a fotografía velada polo paso do tempo?

Demasiadas preguntas sen resposta…

Se cadra estas imaxes resultan ambiguas ao non poder contextualizalas axeitadamente, o que me leva a pensar que algún día, cando eu xa non estea, quizais alguén poida atopar nalgún lugar calquera das fotos que eu fixen, ou vaia facer, e achegarse a elas coa mesma incomprensión coa que hoxe observo eu estas imaxes que vos mostro.

Por que fotografar entón cando o propio tempo se vai encargar de que as nosas imaxes perdan o sentido que lles pretendemos dar? Como as interpretarán as vindeiras xeracións? Que diálogo establecerán con elas?

Coma case sempre, para achegarnos a unha posible resposta a estas e outras cuestións, teremos que dirixir a nosa mirada cara o pasado, pois como ben sabemos todos, o futuro é incerto, ou se así o preferides, imprevisible. Con todo, non deixedes de facer fotos, aínda que só sexa para estimular a imaxinación daqueles que virán…

A cova de Chauvet

Francia. Decembro de 1994.

Os espeleólogos Jean-Marie Chauvet, Éliette Brunel e Christian Hillaire percorren un acantilado situado a carón do curso das augas do río Ardèche. Unha lixeira corrente de aire procedente dunha pequena cova chama a súa atención. Deciden retirar uns cachotes para abrir un oco polo que meterse, pero unha vez dentro, ao non ir equipados axeitadamente optaron por regresar ao coche para coller o material necesario e poder así explorar a cova na súa totalidade.

Percorren as diferentes galerías marabillados polas formacións xeolóxicas esculpidas pola auga ao longo do tempo. No chan atopan restos de animais que lle confiren ao lugar unha atmosfera especial, pero o mellor aínda estaba por chegar…

Cando xa regresaban, Éliette exclamou: “Ils sont venus!”

Acababa de descubrir unha figura dun mamut representada nunha parede. Sorprendidos pola descuberta, comezaron a observar máis de vagar as paredes daquela cova. O que alí atoparon son a día de hoxe as máis antigas pinturas rupestres coñecidas, datadas en máis de trinta mil anos.

Dende un primeiro momento as autoridades francesas recoñeceron a importancia do descubrimento e procederon a pechar a cova para garantir a súa conservación e poder estudiala con profundidade. Crearon un equipo de investigación multidisciplinar que accede ao interior en períodos de tempo moi breves para non crebar o fráxil equilibrio microclimático da cova e que convida nas súas campañas a diferentes artistas e científicos de todo o mundo para que compartan con eles as súas impresións.

Todos eles destacan a espectacularidade e a calidade dos debuxos e gravados alí presentes ou a destreza que amosaban á hora de representar o seu mundo, pero semella que existe un muro infranqueable que nos impide atopar unha resposta á inevitable pregunta.

Por que sentían (ou sentimos) a necesidade de representar o mundo circundante?

***

No ano 2002 publicouse no suplemento Babelia, do xornal El País, a tradución dun fermoso texto que escribiu John Berger logo de visitar a cova.

No ano 2010 Werner Herzog rodou o documental Cave of forgotten dreams, que foi presentado no Festival de Toronto dese mesmo ano.

Na web do Ministerio de Cultura francés hai un apartado referido aos grandes lugares arqueolóxicos no que podedes atopar máis información sobre a cova Chauvet-Pont-D’Arc.

This slideshow requires JavaScript.

Terra náufraga

Pasear. Observar. Camiñar a ritmo demorado na procura deses instantes que achegan algo de luz sobre a penumbra. Construír con eses fragmentos cotiáns a miña propia realidade, esa que aparece fugazmente cando pecho os ollos e teima en desaparecer apenas os abro de novo.

Encaixar as pezas. Tratar de comprender…

Móbil_Foto_Crea

móbil_foto_crea

É innegable que os últimos avances experimentados pola telefonía móbil, no referido á calidade das cámaras incorporadas aos xa chamados teléfonos intelixentes, supón a apertura de novos campos de experimentación para a creación visual. A omnipresenza no noso día a día, a conectividade que proporcionan ou a discreción que permiten á hora de fotografar ou gravar imaxes son razóns máis que evidentes para comprender por que tantos fotógrafos deciden incorporar estas ferramentas ás súas dinámicas de traballo.

Froito desta reflexión, Carlos Puga e Xaquín Rosales, membros do colectivo Lo más mínimo, decidiron abrir unha convocatoria para que todos aqueles fotógrafos que estabamos utilizando os nosos teléfonos móbiles como medio para avanzar na nosa obra persoal, presentásemos as nosas propostas de traballo co gallo de organizar unha exposición, o máis ampla e plural posible, onde poder mostrar cales son os diferentes camiños emprendidos por todos nós.

O resultado final dese longo proceso que comezou hai cousa dun ano, poderá verse dende o 8 de novembro ata o 7 de decembro no Pazo Torrado, en Cambados, dentro da programación oficial do Outono Fotográfico deste ano 2013. A inauguración está prevista para o vindeiro venres ás oito da tarde.

Alí vos agardamos…